زن و مقدرات جامعه اسلامی در نگاه امام خمینی(ره)

غور و مداقه در بیانات خمینی کبیر بیش از پیش ما را آگاه می سازد که ایشان قبل از هرچیز، قبل از این که یک فیلسوف متاله و یا یک عارف واله باشد(که هست) یک مجتهد است که با شناخت صحیح مبانی دینی و اعتقادی، معرفت نسبت به اصول اخلاقی و بصیرت و بینش لازم برای اجتهاد که ناشی از کیاست و عمل صالح ایشان است، به اظهار نظر فقهی پیرامون کلیه مسائل می پردازد. ایشان در این پردازش به مسایل مبتلا به جامعه اسلامی نظر داشته و به نقش ممتاز و جایگاه ویژه ی زن اشاره های کافی و وافی داشته است. امید که معدود خواهران غافل و برادران تنگ نظرم و فراوان مسئولان ناآگاه و غافل و بی بصیرت که یا متحجرانه و یا متجددانه در حق زنان ظلم روا دانسته اند، بیش از پیش به این بیانات، توجه کافی مبذول دارند.

تردید نداشته باشیم که حفظ شان و کرامت زن، کارامدی و تاثیرگذاری اجتماعی وی و برخورداری اش از آزادی و عدالت و حقوق انسانی جز در سایه ی اسلام ناب محمدی و قرائت رهبران خردمند و فرزانه ی نظام جمهوری اسلامی تحقق نخواهد یافت.

مشارکت اجتماعی و سیاسی زنان

س: از نظر اسلامي‚ زنان تا چه حد مجازند در ساختمان بناي حكومت اسلامي شركت نمايند؟

جواب: زنان از نظر اسلام‚ نقش حساسي در بناي جامعه اسلامي دارند و اسلام زن را تا حدي ارتقا مي دهد كه او بتواند مقام انساني خود را در جامعه باز يابد و از حد شی بودن بيرون بيايد و متناسب با چنين رشدي مي تواند در ساختمان حكومت اسلامي مسئوليت هائي به عهده بگيرد.

زن نقش بزرگي در اجتماع دارد، زن مظهر تحقق آمال بشر است. زن، مربي انسان است. از دامن زن مرد به معراج مي رود. زن يکتا موجودي است که مي تواند از دامن خود، افرادي به جامعه تحويل دهد که از برکاتشان يک جامعه، بلکه جامعه ها به استقامت و ارزشهاي والاي انساني کشيده شوند. نقش زن در جامعه، بالاتر از نقش مرد است؛ براي اينکه زنان و بانوان، علاوه بر اينکه خودشان يک قشر فعال در همه ابعاد هستند، قشرهاي فعال را در دامن خودشان تربيت مي کنند. زنان در عصر ما ثابت کردند که در مجاهده، همدوش مردان، بلکه مقدم بر آنانند.

زن باید در مقدرات اساسی مملکت دخالت کند. شما [زنان] همان گونه که در نهضت ها، نقش اساسی داشته اید و سهیم بوده اید، اکنون هم باز باید در پیروزی سهیم باشید و فراموش نکنید که هر موقع که اقتضا کند، نهضت کنید و قیام کنید.

در ماجرای انقلاب، این طور نبود که بگویند: شما ]زنان] بیرون نروید! در بین مردم نروید! فریاد نزنید! مظالم را نگویید! با همین فعالیتِ شما و آزادی شما بود که این پیروزی برای ملت ما نصیب شد.

 ]زنان] پیشرو این نهضت اسلامی بودند. رشد سیاسی خودشان را اثبات کردند. نهضت را راهنمایی کردند. شما رهبرانِ نهضت هستید ... من شما [زنان] را به رهبری قبول دارم و خدمت گذار شمایم.

خانمها وظايف اجتماعى خودشان را و وظايف دينى خودشان را عمل بكنند و عفت عمومى را حفظ بكنند و روى آن عفت عمومى كارهاى اجتماعى و سياسى را انجام بدهند، نه مثل سابق كه فرض كنيد اينها يك زنى را هم وارد مى‏كردند در مجلس، اما چه زنى بود و چه كار مى‏خواست بكند. حالا هم وارد شدند بعضى خانمها در مجلس، اين ورود غير آن ورود است، آن يك ورودى بود، اين هم يك ورود... در هر صورت آن وضعى كه آنها درست كرده بودند درست برخلاف موازينى بود كه ملت ما بايد انجام بدهد و زنهاى ما بايد انجام بدهند. و حالا بحمداللَّه آن مسائل گذشته است و بايد همه زنها و همه مردها در مسائل اجتماعى، در مسائل سياسى وارد باشند و ناظر باشند. هم به مجلس ناظر باشند، هم به كارهاى دولت ناظر باشند، اظهار نظر بكنند.

اين آشفتگي ها بايد به دست ما و شما‚ به دست ملت و دولت‚ تنها هيچ كدام نمي توانند اين كارها را درست بكنند. اگر خانم  ها خيال كردند كه كنار بروند و مردها اين كارها را انجام بدهند و يا مردها خيال كنند كه كنار بروند و خانم ها اين كار را انجام بدهند... اين خيال‚ خيال صحيحي نيست براي اينكه كارها اينقدر آشفته است‚ گرفتاري ها اينقدر زياد است...

این بانوان را کی بسیج کرده که در همه شؤون کشور دخالت می کنند و دخالت بجایی هم می کنند؟ اینها را کی، اینها را خدا دعوت کرده است.اینها لبیک برای خدا دارند می گویند.

خانمها برای اینکه یک چیزی مثلا دستشان بیاید، - یک - یا فرض کنید که صاحب منصب بشوند نمی آیند بیرون خودشان و بچه هایشان را به کشتن بدهند.این اسلام و قرآن است که خانمها را آورده است بیرون و همدوش مردها بل جلوتر از مردها وارد در صحنه سیاست کرد.

همه ملت ایران، همه ملت ایران، چه بانوان و چه مردان باید این خرابه ای که برای ما گذاشته اند، بسازند.با دست مرد تنها درست نمی شود، مرد و زن باید با هم این خرابه را بسازند.

زنان شیردل و متعهد، همدوش مردان عزیز به ساختن ایران عزیز پرداخته چنانکه که به ساختن خود در علم و فرهنگ پرداخته اند و شما شهر و روستایی را نمی یابید جز آنکه در آنها جمعیته ایی فرهنگی و علمی از زنهای متعهد و بانوان اسلامی ارجمند به وجود آمده است.

شما می دانید که فرهنگ اسلام در این مدت مظلوم بود، در این مدت چند صد سال، بلکه از اول بعد از پیغمبر سلام الله علیه تا برسد به حالا فرهنگ اسلام مظلوم بود، احکام اسلام مظلوم بودند، و این فرهنگ را باید زنده کرد و شما خانمها همان طوری که آقایان مشغول هستند، همان طوری که مردها در جبهه علمی و فرهنگی مشغول هستند، شما هم باید مشغول باشید

.

مبارزات فرهنگی و نظامی زنان

اينجانب به زنان پرافتخار ايران، مباهات مي کنم که تحولي آنچنان در آنان پيدا شد که نقش شيطاني بيش از پنجاه سال کوشش نقاشان خارجي و وابستگان بي شرافت آنان، از شعراي هرزه گرفته تا نويسندگان و دستگاههاي تبليغاتي مزدورانش بر آب نمودند و اثبات کردند که زنان ارزشمند مسلمان، دچار گمراهي نشده و با اين توطئه هاي شوم غرب و غربزدگان، آسيب نخواهند پذيرفت. هر چند در طول سلطنت غاصبانه پهلوي با آن بوق و کرناهاي تبليغاتي، به جز مشتي زنان مرفه طاغوتي و وابستگان ساواکي و سرسپردگي آنان، ديگر قشرهاي ميليوني زنان متعهد که اساس ملت مسلمانند، در دام فريب دلباختگان به غرب نيفتاده و با عمل خود در طول 50 سال سياه با روي سفيد نزد خدا و خلق شجاعانه مقاومت نموده اند، لکن در اين تحول الهي اخير، اميد کوردلاني که قبله گاه خود را غرب مي دانستند و اکنون هم مي دانند، به طور قاطع و براي هميشه قطع نموده اند.

ما مفتخريم که بانوان و زنان، پير و جوان و خرد و کلان، در صحنه هاي فرهنگي و اقتصادي و نظامي حاضر و همدوش مردان يا بهتر از آنان در راه تعالي اسلام و مقاصد قرآن کريم فعاليت دارند. من هر وقت بانوان محترم را مي بينم که با عزم و اراده قاطع در راه هدف حاضر به ]تحمل[ همه طور زحمت، بلکه شهادت هستند، مطمئن مي شوم که اين راه به پيروزي منتهي مي شود. مردان ما مرهون شجاعتهاي شما زنان شيردل هستند. خدمت مردها هم، بسيارش مرهون خدمت زنهاست.

بانوان از صدر اسلام، همدوش مردان در جنگ شرکت داشتند. بانوان از صدر اسلام، در صدر اسلام، با مردان در جنگها هم شرکت داشته اند. مقام زن، مقامي والاست. عالي رتبه هستند، بانوان در اسلام بلند پايه هستند، ما مي بينيم و ديديم که زنها، همدوش مردان، بلکه جلوي مردان در صف قتال ايستادند، بچه هاي خودشان را از دست دادند، جوانان خودشان را از دست دادند و شجاعانه مقاومت کردند. فداکاري و مقاومت زنان در جنگ تحميلي، نظير نداشت. مقاومت و فداکاري اين زنان بزرگ در جنگ تحميلي آنقدر اعجاب آميز است که قلم و بيان از ذکر آن عاجز، بلکه شرمسار است.

من از آنچه تا کنون به همت مردان و زنان با شرف و رزمنده شده است، امید آن دارم که در بسیج همه جانبه آموزش نظامی و عقیدتی و اخلاقی و فرهنگی با تایید خداوند متعال موفق شوند و دوره تعلیمات و تمرینهای عملی نظامی و پارتیزانی و چریکی را شایسته و به طوری که سزاوار یک ملت اسلامی به پا خواسته است به پایان رسانند.

چه افتخاري بالاتر از اينكه زنان بزرگوار ما در مقابل رژيم ستمكار سابق و پس از سركوبي آن، در مقابل ابرقدرتها و وابستگان آنان، در صف اول، ايستادگي و مقاومت از خود نشان دادند كه در هيچ عصري چنين مقاومتي و چنين شجاعتي از مردان ثبت نشده است.

شما مردان و زنان تاريخ، بايد پايداري در راه كوبيدن ستمكاران و دفاع از حق را به جهانيان و نسلهاي آينده ثابت كنيد.

زنان همانطور كه قبلا گفتم‚ مي توانند در ارتش باشند. آنچه اسلام با آن مخالف است و آن را حرام مي¬داند فساد است‚ چه از طرف زن باشد و چه از طرف مرد فرقي نمي¬كند. ما مي‌خواهيم زنان را از فسادي كه آنها را تهديد مي‌كند آزاد سازيم.  اين افرادي را كه شما بعنوان حقوقدان مي¬دانيد‚ هميشه زنان ما را گمراه كرده¬اند.

خدمات متقابل «اسلام - انقلاب اسلامی» و  زنان

در جامعه، زنها تحولي ايجاد شده که در مردها نيست. در جامعه زنها يک جور تحول عجيبي مي بينم که بيشتر از تحولي است که در مردها پيدا شده و آنقدري که اين جامعه محترم به اسلام خدمت کردند و در اين زمان، بيشتر از اين مقداري است که مردها خدمت کردند.

در نظام اسلامی، زن همان حقوقی را دارد که مرد دارد: حق تحصیل و حق کار و حق مالکیت و حق رأی دادن و حق رأی گرفتن. در تمام جهاتی که مرد حق دارد، زن هم حق دارد ... این که در خارج منعکس کرده اند که در اسلام با زنان با خشونت رفتار می شود، امر غیرصحیحی است و تبلیغات باطلی است.

بانوان ايران، در اين نهضت و انقلاب، سهم بيشتري از مردان دارند. بانوان عزيز ما اسباب اين شدند که مردها هم جرأت و شجاعت پيدا کنند. اين پيروزي را ما از بانوان داريم؛ قبل از اينکه از مردها داشته باشيم. اگر اين نهضت و انقلاب اسلامي هيچ نداشت، جز اين تحولي که در بانوان و در جوانان ما پيدا شد، اين يک امري بود که براي کشور ما کافي بود. ملتي که بانوانش در صف مقدم براي پيشبرد مقاصد اسلامي هست آسيب نخواهد ديد. اگر زنهاي انسان ساز از ملتها گرفته بشوند، ملتها به شکست و انحطاط خواهند رسيد. صلاح و فساد يک جامعه، از صلاح و فساد زنان در آن جامعه سرچشمه مي گيرد.

این اسلام و قرآن است که خانم ها را آورده است بیرون، و هم دوش مردها بلکه جلوتر از مردها وارد در صحنه سیاست کرد. شما در چه تاریخی چنین دیده اید؟ امروز زن های شیردل، طفل خود را در آغوش کشیده و به میدان مسلسل و تانک دژخیمان رژیم می روند. زندان های شاه از زنان شیردل و شجاع مملو است ... جلسات سیاسی که زنان در شهرهای مختلف ایران به پا می کنند کم نیست. اگر این ها [زنان و مردان مبارز] نبودند، ما هیچ قدمی برنمی داشتیم. این هایند که من را وادار می کنند به قدم برداشتن.

اسلام به زنان آزادي داده است.  اسلام با آزادي زن نه تنها موافق است، بلكه خود پايه گذار آزادي در تمام ابعاد وجودي زن است. تشيع نه تنها زنان را از صحنه زندگي اجتماعي طرد نمي‌كند، بلكه آنان رادر جامعه در جايگاه رفيع انساني خود قرار مي‌دهد.

 در نظام اسلامي، زن همان حقوقي را دارد كه مرد دارد: حق تحصيل، حق كار،حق مالكيت، حق راي دادن، حق راي گرفتن. از نظر حقوق انساني، تفاوتي بين زن و مرد نيست زيرا كه هر دو انسانند. و زن حق دخالت در سرنوشت خويش را همچون مرد دارد  زن مانند مرد آزاد است كه سرنوشت و فعاليتهاي خود را انتخاب كند.

 اسلام زنها را نجات داده است از آن چيزهايي كه در "جاهليت" بود. آن قدري كه اسلام به زن خدمت كرده است- خدا مي‌داند -به مرد خدمت نكرده است.

در نظام اسلامي‚ زن به عنوان يك انسان مي تواند مشاركت فعال با مردان در بناي جامعه اسلامي داشته باشد ولي نه به صورت يك شي‚ نه او حق دارد خود را به چنين حدي تنزل دهد و نه مردان حق دارند كه به او چنين بينديشند.

زنان در جامعه اسلامي آزادند و از رفتن آنان به دانشگاه و ادارات و جلسين به هيچ وجه جلوگيري نمي شود‚ از چيزي كه جلوگيري مي شود‚ فساد اخلاقي است كه زن و مرد نسبت به آن مساوي هستند و براي هر دو حرام است.

اين تبليغات كه (اگر اسلام پيدا شد مثلا ديگر زن ها بايد بروند توي خانه ها بنشينند و قفلي هم درش بزنند كه بيرون نيايند) اين چه حرف غلطي است كه به اسلام نسبت مي دهند. صدر اسلام زنها توی لشکرها هم بودند، توی میدانهای جنگ هم می رفتند... اسلام با هيچ چيز از اين مظاهر تمدن مخالفت ندارد و با هيچ قشري از شماها مخالفت ندارد. اسلام زنها را دستشان گرفته آورده اسلام زن ها را قدرت داده است.

اسلام زنها را در مقابل مردها قرار داده‚ نسبت با آنها تساوي دارند. البته يك احكام خاص به مرد است كه مناسب با مرد است‚ يك احكام خاص به زن است‚ مناسب با زن است. اين‚ نه اين است كه اسلام نسبت به زن و مرد فرقي گذاشته است‚ زن و مرد‚ همه آزادند در اين كه دانشگاه بروند‚ آزادند در اينكه راي بدهند‚ راي بگيرند. اين كه مخالفند‚ اين است كه اينطوري كه اينها زن را مي خواهند بار بياورند كه يك ملعبه اي در دست مردها باشد و به قول شاه (زن خوب است فريبا باشد) ما ميخواهيم اين كلام را بگيريم‚ اين غلط را بگيريم. ما ميخواهيم زن آدم باشد مثل ساير آدمها‚ انسان باشد مثل ساير انسانها‚ آزاد باشد مثل ساير آزادها.

خيال مي كنند اسلام آمده است كه فقط زن را خانه نشين كند. چرا با درس خواندن زن مخالف باشيم چرا با كار كردن او مخالف باشيم چرا زن نتواند كارهاي دولتي انجام دهد چرا با مسافرت كردن زن مخالفت كنيم زن چون مرد در تمام اينها آزاد است‚ زن هرگز با مرد فرقي ندارد. آري در اسلام زن بايد حجاب داشته باشد ولي لازم نيست كه چادر باشد بلكه زن مي تواند هر لباسي را كه حجابش را بوجود آورد اختيار كند. ما نمی توانیم و اسلام نمی خواهد که زن به عنوان یک شی و یک عروسک در دست ما باشد اسلام می خواهد شخصیت زن را حفظ کند و از او انسانی جدی و کارامد بسازد